Szopki krakowskie

Wyglądają jak baśniowe pałace. Mienią się wszystkimi kolorami tęczy, błyszczą i migoczą. Mają od kilku centymetrów (!) do ponad metra wysokości. Najmniejsza, jaką widziałam, mieściła się w łupince orzecha. Obok Świętej Rodziny pojawia się w nich Smok Wawelski i hejnalista z Wieży Mariackiej. Krakowskie szopki, bo o nich mowa, mają swój niepowtarzalny styl i urok.

Zobaczyłam je po raz pierwszy kilka lat temu, kiedy to trochę przypadkowo i bez większego przekonania wybrałam się ze znajomymi do muzeum na pokonkursową wystawę szopek krakowskich. Byłam nimi oczarowana. Wcześniej nie miałam pojęcia, że są takie piękne.
Od tego czasu co roku odwiedzam Pałac Krzysztofory, aby obejrzeć nowe szopki (co roku w XII organizowany jest konkurs na szopkę krakowską). To mój kolejny – obok pieczenia pierniczków na choinkę i przygotowywania kulinarnych prezentów gwiazdkowych – zwyczaj związany ze świętami Bożego Narodzenia.

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Mimo iż zwyczaj budowania szopki krakowskiej wywodzi się z tradycji jasełek i szopek świątecznych, umieszczanych w kościołach w okresie Bożego Narodzenia, różni się ona bardzo od biednej betlejemskiej stajenki czy skalnej groty. Wygląda raczej jak bajkowy pałac.

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie wyglądają jak baśniowe pałace

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Charakterystyczna dla krakowskich szopek jest inspiracja architekturą miasta. W każdej z nich znajdują się elementy najważniejszych i najpiękniejszych zabytków Krakowa. Każda szopka posiada również wieże, które wzorowane są na wieżach Bazyliki Mariackiej, Katedry na Wawelu lub Wieży Ratuszowej. Często wykorzystywanymi elementami są kościelne witraże (zwłaszcza „Bóg Ojciec” Wyspiańskiego z kościoła ojców Franciszkanów) i attyka Sukiennic.

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Każda szopka krakowska posiada wieże, wzorowane na wieżach krakowskich kościołów

W szopkach spod Wawelu wiara miesza się z legendą, historia ze współczesnością. Podczas gdy w tradycyjnych szopkach obok Świętej Rodziny występują Trzej Królowie, pasterze i zwierzęta, w szopkach krakowskich pojawia się wiele dodatkowych postaci, zarówno historycznych (ks. Piotr Skarga, Tadeusz Kościuszko, Jan Paweł II) jak i legendarnych (Smok Wawelski, Lajkonik, Pan Twardowski, Szewczyk Dratewka).

Szopki krakowskie

Lajkonik i Smok Wawelski to tradycyjni bohaterowie szopek krakowskich

Szopki krakowskie

W szopkach krakowskich pojawiają się również postacie z legend, np. Pan Twardowski

Często występują w nich również hejnalista z Wieży Mariackiej, krakowskie kwiaciarki oraz postacie w strojach krakowskich i góralskich.

Szopki krakowskie

Hejnalista z Wieży Mariackiej również pojawia się w krakowskich szopkach

W wielu szopkach znaleźć można nawiązania do współczesnej sytuacji społecznej lub politycznej.

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie

Szopki krakowskie zawierają aluzje do współczesności

Tradycja budowania szopek pod Wawelem sięga połowy XIX wieku. Największa na świecie kolekcja szopek krakowskich znajduje się w Muzeum Historycznym w Krakowie, które gromadzi je od 1945 roku.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *